Manda nedir?

Familyası: Boynuzlugiller (Bovidae). Yaşadığı yerler: Tropik ve subtropik iklim bölgelerinde. Güney Asya, Afrika, Ortadoğu, Doğu Avrupa ve Türkiye’de yaygındır. Özellikleri: Su kenarlarında yaşar. Öküzden kuvvetlidir. Geviş getirir. Ömrü: 22 yıl kadar. Çeşitleri: Evcil ve yabanileri vardırmanda

Çiftparmaklılar takımının boynuzlugiller familyasından bir memeli, Sığıra benzemekle beraber ondan daha iri yapılıdır. Derisi siyah olup, az da olsa uzun ve seyrek kıllarla kaplıdır. Kuyruğunun ucunda bulunan püskülündeki kıllar, derisindekilere nispeten daha serttir. Geviş getiren bir memelidir. Umumiyetle, boyları iki m, yükseklikleri ise 1,5 m kadar olan mandaların başı, aşağı doğru düşük vaziyettedir. Su ve çamura yatmaktan çok hoşlanır. Böğürtü şeklinde ses çıkarır. Vücutlarına sıvanan çamur, bu hayvanları, harici asalaklardan muhafaza eder. Tropik ve subtropik iklim bölgelerinde yaşarlar. Evcil ve yabanileri bulunur. Amerika bizonuna bufalo veya Amerika mandası da denir. Akdeniz bölgesinde (Doğu Avrupa, Anadolu ve Ortadoğu’da) evcil türleri, Afrika ile Güney ve Güneydoğu Asya’da (özellikle Hindistan’da) yabanileri, yaygındır. Hindistan yabani mandasının ağırlığı, bir tondan fazla olup, yaklaşık iki metre yükseklikte ve boynuz uzunluğu ise 1,5 m civarındadır. Erkeği, bir filin hakkından gelecek kadar cesur ve kuvvetlidir. Avlanması kaplan kadar tehlikelidir. Yabani mandalar 10-20’lik sürüler halinde bataklık ve su kenarlarında yaşarlar ve gece otlarlar. Bunların içinde Hindistan yabani mandası, Seylan yabani mandası en meşhurlarıdır. Dünyada bulunan (tahmini olarak) 78 milyon evcil mandanın yaklaşık 45 milyonu Hindistan’da bulunmaktadır.

Evcil mandalar, yük taşımak, et, süt ve derisinden istifade edilmek için beslenir. Dünyadaki bütün evcil mandalar iki ana ırktan gelmektedir. Bunlar, bataklık mandası ve ırmak mandasıdır. Güney Asya’da yaygın olan bataklık mandası, oldukça güçlüdür. Buna karşılık güneşte uzun müddet kalamaz. Tükiye’de, Doğu Avrupa ve Ortadoğu’da bulunan ırmak mandası kuru otlaklarda ve nispeten duru sularda yaşar. Mandanın bol yıkanması ve çamura batması sağlıklı olması için şarttır. Eti pek fazla makbul değildir. Sütü, inek ve koyun sütüne göre daha yağlıdır. Derisi köseleciklikte kulanılır. Üremeleri, 10 ay süren bir gebelik sonunda doğurduğu bir (nadiren iki) yavru ile olur. Manda yavrusuna Anadolu’nun çeşitli yörelerinde balak veya malak; mandaya ise camız veya dombay derler. Doğum umumiyetle mart-mayıs (bahar) aylarında olur. Yavru yaklaşık dört senede erginleşir.

Sözlükte "manda" ne demek?

1. Gevişgetirenlerden, derisinin rengi siyaha yakın, uzun seyrek kıllı bir hayvan, susığırı (buffelus).
2. Birinci dünya savaşı'ndan sonra kimi azgelişmiş ülkeleri, kendi kendilerini yönetecek bir düzeye eriştirip, bağımsızlığa kavuşturuncaya dek uluslar birliği (cemiyeti akvam) adına yönetmek için kimi büyük devletlere verilen vekillik.

Manda kelimesinin ingilizcesi

[Manda] v. send, send off, send out, emit, give off, let out, drop; dispatch, despatch, forward, commit, consign
n. bequest; (Latin America) vow, pledge; solemn promise (Religion)
v. mandate, order, command; direct, instruct; draft; dictate; delegate; send, post; ordain
Köken: Fransızca